North Sea Jazz is een totaalbeleving
Het North Sea Jazz Festival vierde afgelopen weekend haar 40ste verjaardag. De eerste editie, die Paul Acket in 1976 in Den Haag presenteerde, lokte destijds 9000 bezoekers naar het Congresgebouw. Tegenwoordig ontvangt het Rotterdamse Ahoy een slordige 70.000 muziekliefhebbers. Het festival is allang niet meer gericht op traditionele jazz.
Het begrip jazz versplinterde in de jaren 70 door diverse fusies met aanverwante stijlen als soul, funk, rock, pop, latin en world. Net als andere internationale jazzfestivals begon North Sea Jazz door de decennia heen een steeds gevarieerder aanbod te programmeren. Voor de traditionele jazzfanaat was dat een doorn in het oog, voor anderen werd het festival daardoor toegankelijker en gingen er juist deuren open naar nieuwe ontdekkingen.
Popartiesten
Nog steeds fronsen puristen hun wenkbrauwen als ze bijvoorbeeld popartiesten op het programma zien staan als Lady Gaga en Emeli Sandé die dit jaar acte de precense gaven. De Amerikaanse megaster Lady Gaga verraste vorig jaar vriend en vijand door samen met crooner Tony Bennett het album Cheek To Cheek uit te brengen. Toen North Sea Jazz het duo als eerste act onthulde voor haar 40ste editie, waren de apen gaar. Wat heeft de extravagante popzangeres Lady Gaga met jazz te maken? Wat bezielde de organisatie om haar – ondanks Bennett – op het programma te zetten? In Ahoy stonden uitgedoste tieners vooraan het podium. Wanneer zag je dat eerder?
Toch kun je dit als een positieve ontwikkeling interpreteren, waarvoor zowel North Sea Jazz als Tony Bennett credits mogen incasseren. Beiden slaan namelijk bruggen van oud naar jong en van traditioneel naar modern. Dat is geen hogere wiskunde, maar simpelweg een feit. Lady Gaga laat tijdens een hartverwarmend optreden weten hoe vereerd ze is dat Tony Bennett haar mee op tournee heeft genomen. Ook blijkt tijdens de performance dat de 29-jarige superster daadwerkelijk kan zingen. De bijna 60 jaar oudere Bennet haalt minder makkelijk de hogere noten, maar zijn timbre is nog altijd even warm. Het is vooral de combinatie van deze twee dat het totaalplaatje bijzonder maakt. Uiteraard blijft de vraag of de jonge fans van Lady Gaga de jazzy kant echt kunnen waarderen of dat ze puur voor het fenomeen langskomen. Waarschijnlijk het laatste, maar toch kunnen er zomaar nieuwe potentiële liefhebbers voor jazz ontstaan. En dat is een interessant gegeven.
Kruisbestuiving
Het North Sea Jazz Festival is een begrip. Niet alleen in Nederland, maar ook elders in de wereld. Niet voor niks bezoeken legio Amerikanen (waar de jazz nota bene zijn oorsprong vond) het jaarlijkse muziekfestijn. Ook tijdens de afgelopen verjaardagseditie was het weer een kruisbestuiving van honderden artiesten die je onmogelijk allemaal kon zien. Vooraf uitgedachte wandelroutes vielen weer snel in duigen, omdat zalen vol zaten of omdat je diverse vrienden en kennissen tegen het lijf liep met wie je vervolgens onder het genot van een biertje en hapje bijpraatte. Maar ook vond je het wel ontzettend leuk die felbegeerde handtekening en foto te bemachtigen van Stanley Clarke en Laura Mvula, waarvoor je dan vervolgens een uur in de rij moest staan. En bij toeval liep je langs de Congo-tent en raakte je zo enthousiast over Jarrod Lawson dat je er meteen een nieuwe soulheld bij had.
North Sea Jazz is een totaalbeleving die in het teken staat van muziek, met jazz als basis. Een magisch instrument dat de bindende factor vormt van een grootschalige saamhorigheid waarin iedereen blij en gelukkig van wordt. Een paradijselijk weekend vol vrede en zaligheid.
Foto’s: Jan de Bloois (foto boven) en Eric van Nieuwland (foto beneden)
Gezien: North Sea Jazz Festival van 10 tot en met 12 juli 2015 in Ahoy, Rotterdam.