Santana’s gitaarspel redt saaie composties niet op Shape Shifter
Carlos Santana is een van de meest herkenbare gitaristen uit de muziekgeschiedenis. Sinds 1969 is hij niet van het podium weg te denken en met regelmaat verschijnen er albums van de groep die zijn naam draagt. De artistieke hoogtijdagen liggen vooral in de jaren zeventig met albums als Abraxas, Caravanserai, Amigos en Moonflower. Ook jazz-rock georiënteerde albums als Borboletta en The Swing of Delight zijn ondanks minder commercieel succes zeer avontuurlijk en behoren tot het interessantere werk.
In de jaren tachtig en negentig worden de platen op gunstige uitzonderingen als Zebop, Havana Moon en Milagro na, een stuk synthetischer en gelikter. Hoewel Santana als live act nog overal volle zalen trekt, verkopen de albums maar matig. Totdat Arista topman Clive Davis zich eind jaren 90 gaat bemoeien met de gitarist en voorstelt om een retestrak geproduceerd collaboratieproject in elkaar te schroeven: Supernatural. Nimmer in zijn carrière verkocht Santana zoveel exemplaren van één album: de teller staat nu op 25 miljoen wereldwijd. Het concept werd verder uitgemolken met Shaman, All That I Am en Guitar Heaven, die ondanks mooie hitnoteringen, niet het succes van Supernatural evenaarden.
Instrumentals
Nu verschijnt het album Shape Shifter. In het begeleidende boekje wordt Clive Davis opnieuw bedankt voor zijn geloof in Santana. Het lijkt erop dat de gitarist op dit album meer vrijheid heeft om te doen wat hij wil. En dat is in eerste instantie alleen maar mooi. Op een nummer na bevat de nieuwe cd allemaal instrumentals, waarvan het grootste deel afkomstig is van Carlos’ hand. Er hangt een spirtuele sfeer rond in de liedjes, wat niet nieuw is, daar de goede man een gelovig mens is. De vertaling van die spiritualiteit in muziek pakt echter veel beter uit in ouder werk als bijvoorbeeld het album Oneness, Silver Dreams – Golden Reality.
Shape Shifter begint niet onaardig met de titeltrack, waarin ruimte is voor het ouderwets klinkende Santana orgeltje. Het wordt afgewisseld met Spaanse gitaargeluiden om vervolgens stevig te worden aangezet met het kenmerkende elektrische werk. Het gaat de verkeerde kant op met Dom en Metatron die mooi gitaarwerk bevatten, maar de gezapige composities niet naar een hoger niveau tillen. Terrein wordt teruggewonnen met een mystiek aandoend Mr. Szabo en de ballad Angelica Faith, dat Carlos schreef voor zijn dochter. Het is zo’n typische Santana ballad die er makkelijk infietst en waarbij je lekker wegzwijmelt. Dat wil niet zeggen dat iedere Santana ballad wint, want het nummer Canella is een draak. Ook tracks als In The Light Of Day en Ah, Sweet Dancer willen maar niet binnenkomen.
Saaiheid
Het probleem met Shape Shifter zit ‘m niet in Carlos’ gitaarspel. Dat is als vanouds en bij vlagen heel sterk, met die aantekening dat ik ondanks mijn persoonlijke liefde voor Santana, nu toch op een punt ben gekomen dat ik af en toe moet gapen bij steeds dezelfde licks die je op ieder album hoort. De gemenerik op Shape Shifter is de saaiheid van het merendeel van de composities. Carlos’ snarenkunsten kunnen dat gegeven helaas niet voldoende compenseren en dat is jammer. Hij blijft een geweldige gitarist, maar de volgende keer is het toch raadzaam om andere mensen in te schakelen om de composities te laten verzorgen. Dat levert waarschijnlijk meer dan een handvol goede nummers op zoals nu het geval is met Shape Shifter.
Dit artikel verscheen 11 juni 2012 op Cultuurpodium Online.