Stilte
Al geruime tijd voorziet de NS onze Intercity’s van stiltecoupés. Van die ruimtes waar je wordt geacht je smoelwerk te houden en het muziekvolume, dat via je oordoppen naar buiten doordringt, tot het minimum te beperken.
Gisteren zat ik in zo’n stiltecoupé. Ik had het aanvankelijk niet eens in de gaten. Ik ga altijd ergens zitten waar nog plek is en hou mijn mond toch wel dicht. Nu wandelt er een nietsvermoedend toeristengezinnetje van drie personen met koffers en al de ruimte binnen en neemt een vierzitsplek in gebruik. Vader en moeder raken in gesprek, terwijl zoonlief met zijn game-achtige geluiden producerende iPod zit te goochelen. Ik observeer het en vind het vooral leuk dat toeristen ons landje bezoeken. Geen van de andere reizigers in de coupé lijken zich er ook druk om te maken. Wie zich er wel druk om maakt is de conducteur die het bovendek na twee minuten binnenmarcheert.
Een soort van Ron Perlman – je weet wel, de voormalige acteur die de rol van Vincent het beest vertolkte in de tv-serie The Beauty and the The Beast – fronst dreigend zijn wenkbrauwen als hij het converserende echtpaar met zoon opmerkt en steekt grommend van wal: “Ken joe kiep kwaajut, biekos joe ar in un saailunskompartmunt!” Man, vrouw en kind kijken wat verbaasd en de vierkant ogende NS-medewerker vervolgt zijn verhaal met opgestoken wijsvinger: “Joe ken nat doe wat joe ar doewing; if joe want toe tok, joe ken koo daunsters. Der joe ken tok. Hir is saailuns.” De vrouw antwoordt licht angstig: “But we just came from downstairs and it was all occupied.” De conducteur reageert zichtbaar geïrriteerd: “Lissun, aai djast wolkt der. Der ar emtie siets. Joe ken zit der. Oovurhir is un saailunskompartmunt. Joe ieter koo daun or joe doe nat tok.” De vriendelijk ogende dame vertelt opnieuw dat er geen plek is (er is denk ik wel plaats, maar waarschijnlijk gescheiden van elkaar). De bloedserieuze vervoersbewijzencontroleur laat er geen misverstand over bestaan en wijst er nog een keer op dat het gezin stil moet zijn en dat het jong zijn iPod op stil zet. De NS’er zet vervolgens zijn kruistocht door de trein door, het toeristentrio lichtelijk in verbazing achterlatend. Ik krijg de indruk dat ze het wel begrijpen, maar dat de toon van de conducteur niet echt als amusing wordt ervaren. Lekkere kennismaking met Nederland, denk ik bij mezelf.
Ik sluit mijn ogen en realiseer me opeens hoe ontzettend stil het is in de coupé en dat het toch een gemeengoed is om even die rust te ervaren. Rust welke na tien minuten hevig wordt verstoord door een jonge knaap die het leuk vindt de nieuwste hiphop via zijn iPhone te delen. Nu vind ik dat eerlijk gezegd ook een factor van irritatie als je je telefoon zonder headset op tien zet om muziek te luisteren, hoe graag ik ook naar muziek luister. Hou even rekening met je omstanders, ook als je in een niet-stiltecoupé zit. En opeens moet ik grinnikend aan de agressieve skeletpop Achmed The Dead Terrorist denken: “Silence! I kill you!”